Diyetisyen Beste Kılıç, 12 kadınlık kilo yönetimi grubunu Bitir'e taşıdı — tamamlama %47'den %88'e çıktı

Antalya Konyaaltı'nda çalışan diyetisyen Beste Kılıç, 10 haftalık kilo yönetimi grup programını üç yıl boyunca WhatsApp üzerinden yürüttü. Son üç grubun tamamlama ortalaması %47'de takılı kalmıştı. İlk Bitir kohortunda — aynı içerik, aynı süre, aynı şehir — 12 kadından 11'i programı bitirdi. Ortalama kilo kaybı 2,8 kg'dan 5,4 kg'a çıktı.

Bitir'den önce program nasıl yürütülüyordu?

Beste, Hacettepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik bölümünden 2017'de mezun oldu ve Antalya'da bir özel hastanede iki yıl çalıştıktan sonra 2019'da Konyaaltı'nda kendi danışmanlık ofisini açtı. Bireysel danışmanlığın yanına 2021'de bir grup programı ekledi: "Sürdürülebilir Kilo Yönetimi" — 30-55 yaş aralığında çalışan kadınlara yönelik, 10 hafta süren, haftalık modüller içeren bir kohort.

Üç yıl boyunca programı WhatsApp üzerinden yürüttü. Her kohort için ayrı bir grup açıyor, 12 kadını üye olarak ekliyor ve programı şu şekilde işletiyordu:

• Her gün üyelerden yemek günlüklerini gruba fotoğraf olarak göndermeleri isteniyordu.
• Her pazartesi sabahı grupta "Bu hafta kim ne kadar verdi?" sorusu sorularak ölçüm açıklanıyordu.
• Beste haftalık beslenme önerilerini grup mesajı olarak gönderiyordu.
• Bireysel sorular için herkes Beste'ye özel mesaj atıyordu — bazen aynı soru aynı gün dört farklı üyeden geliyordu.

Sistem ilk üç haftada işliyordu. Ama dördüncü haftadan itibaren bir kalıp belirginleşiyordu: bazı üyeler günlük göndermeyi bırakıyor, sonra hafta atlıyor, sonra grup mesajlarına yanıt vermeyi kesip kayıplara karışıyordu. Son üç kohortun tamamlama oranı sırasıyla %50, %42 ve %50'ydi. Beste, sorunun nerede olduğunu tahmin etmeye başlamıştı ama emin değildi.

Neden değiştirmeye karar verdi?

2024 sonbaharında bir danışan bireysel görüşmede şöyle dedi: "Tabağımı gruba atamıyorum. İnsanlar görüyor. Aileme bir şey, çocuğuma bir şey, mesai arkadaşına başka bir şey diyorum — tabağımın gruptaki herkese görünmesi onlardan daha rahatsız edici." O konuşmanın ardından Beste, son iki gruptan ayrılan dokuz kadının yedisiyle telefonda görüştü. Yedisinden beşi aynı şeyi söyledi.

Türkiye'de obezite oranlarının yetişkin kadınlarda %23,6 olduğu, TÜİK Türkiye Sağlık Araştırması 2022 verilerinde belgelenmiş bir gerçek. Beste'ye göre bu rakamın arkasındaki insanların büyük bir kısmı tabaklarını ailelerine bile gösteremiyor; haftalık ölçüm sonuçlarını bir WhatsApp grubuna yazmak başlangıçta zaten bir engelse, programın altıncı haftasında bu engel aşılmaz hale geliyordu.

O dönem, Antalya'da çalışan bir psikolog meslektaşı Bitir'i kullanmaya başlamıştı. Beste uygulamayı bir cumartesi öğleden sonra indirdi. İlk fark ettiği şey, ödev alanının yöneticiye özel bir görünürlük seçeneği olduğuydu — üye gönderdiği günlüğü yalnızca grup yöneticisi görüyordu. "İşte burada" dedi.

İlk Bitir kohortunda ne değişti?

Ocak 2025'te yeni bir kohort başladı: yine 12 kadın, yine 10 hafta, yine aynı modüller. Bu sefer alan Bitir'di.

Beste, programı yapısal olarak yeniden kurmadı — sadece üç şeyi değiştirdi:

• Günlük yemek günlükleri "özel ödev" olarak Beste'ye gönderildi. Grup hiçbir gönderiyi göremedi.
• Haftalık ölçüm bir anket olarak gönderildi; herkes kilosunu Beste'ye özel yazdı. Beste pazartesi öğleden sonra her üyeye birebir özel bir mesajla geri bildirim verdi.
• Genel grup mesajları yalnızca eğitim içeriği ve haftalık tema duyurusu için kullanıldı.

Üçüncü hafta sonu Beste, son üç WhatsApp grubunda alıştığı kalıbın belirmediğini fark etti. Günlük gönderme oranı dördüncü haftada hâlâ %80'in üstündeydi — bu, eski programda en iyi haftada bile gördüğü orandı. Sekizinci haftada 12 üyenin 11'i hâlâ aktifti. Onuncu haftada aynı 11 kadın programı bitirdi.

Sayılar nasıl oluştu?

Beste, tamamlama oranındaki sıçramanın ana nedeninin günlük uyumundaki artış olduğunu düşünüyor. "Üyeler günlüklerini grupta paylaşmak zorunda kalmadıkları için günlük göndermeye devam ediyorlar. Günlük gönderdikleri için ben her gün ne yediklerini görüyorum. Her gün ne yediklerini gördüğüm için on günlük gidişatı dördüncü haftaya değil, dördüncü güne kadar yakalayabiliyorum."

Mesaj sayısındaki düşüşün arkasında daha sıradan bir mekanizma var. Her kadın artık genel bir bilgilendirme için Beste'ye özel mesaj atmak zorunda değil; çünkü Beste eğitim içeriğini grup gönderisi olarak bir kez paylaşıyor ve üyeler bilgilendirmeleri uygulama üzerinden okuyor. "WhatsApp grubunda aynı içeriği art arda dört kez göndermeyi bırakmak başlı başına kazandığım iki saat" diyor Beste.

"İlk grubumda bir kadın bana 'WhatsApp'ta tabağımı paylaşamıyorum, herkes görüyor' dedi. O zaman anladım. Şimdi her yemek günlüğü sadece bana geliyor. Aynı programı yürütüyorum — sonuçlar bambaşka."

Ortalama kilo kaybındaki artış (2,8 kg'dan 5,4 kg'a) ise Beste'ye göre ilk başta beklemediği bir sonuçtu. "Programın içeriği değişmedi. Sadece insanlar gerçekten on hafta boyunca yapmaya devam ettiği için kilo veriyorlar. Eskiden yarısı altıncı haftada bırakıyordu — tabii ki ortalama kilo kaybı düşüktü."

Beste, Bitir'de hangi özellikleri kullanıyor?

• Yöneticiye özel ödev gönderimi. Günlük yemek günlükleri grup içinde değil, yalnızca Beste'nin görebileceği biçimde gönderiliyor. Programın temel dönüşümü bu özelliğin üstüne kuruldu.
• Haftalık ölçüm anketi. Her pazartesi sabahı tek soruluk bir anket: "Bu hafta tartıda ne yazıyor?" Yanıtlar yalnızca Beste'ye gidiyor.
• Bireysel hedef kartları. Her danışan için kohort başında bir hedef: hedef kilo, haftalık aralık, ödüllü ara hedefler. Yalnızca danışan ve Beste görüyor.
• Özel mesajlaşma. Birebir konuşmalar WhatsApp'ı bırakıp uygulama içine taşındı; danışan-diyetisyen iletişimi belge niteliğinde bir geçmişe sahip.
• Grup duyuruları. Eğitim içeriği, haftalık temalar ve genel bilgilendirme tek bir kanaldan; tekrarlı yanıt vermek gerekmiyor.
• Pano görünümü. Bir bakışta hangi üyenin günlük göndermediğini görmek. Beste, ikinci günü kaçıran üyeye dördüncü gün özel mesaj atıyor; eski programda bunu bir hafta sonra bile fark edemiyordu.

İlgili okumalar: özel mi, açık koçluk grubu mu — programınız için hangisi doğru ve gerçek isim, takma ad mı, anonim mi: yöneticiler için üye gizlilik rehberi.