Küçük Kurumlar

Kulüp ve Kurslarda Bağışın Vergi Avantajı: Neyi Talep Edebilirsiniz, HMRC Neyi Reddeder?

İngiltere'de Gift Aid, vergi mükellefinin bağışladığı her 1 sterline 25 peni ekler, ama yalnızca bir hayır kurumuna ya da kayıtlı bir topluluk amatör spor kulübüne verilen ve karşılığında hiçbir şey alınmayan paraya. Aidat, ders ücreti, piyango bileti ve gösteri bileti kapsam dışıdır. Türkiye'de ise avantaj kuruma değil bağışçıya gider.

8 Kasım 2026'da yayımlandı7 dk okumaKüçük Kurumlar

TL;DR

Türkiye'de Gelir Vergisi Kanunu'nun 89. maddesi, kamu yararına çalışan derneklere ve vergi muafiyeti tanınmış vakıflara yapılan, makbuzla belgelenmiş bağışların bağışçının beyan ettiği gelirden belli bir sınıra kadar indirilmesine izin verir. İngiltere'de bir kulüp Gift Aid'i ancak HMRC onu hayır kurumu ya da CASC olarak tanıyorsa talep edebilir; spor kulübünde aidat ve her yerde bilet sayılmaz. Küçük Bağışlar Programı, 30 sterlin ve altındaki nakit ve temassız bağışlara yılda 8.000 sterlinlik bağışa kadar yüzde 25 ekler. Her beyanı ve bağış kaydını altı yıl saklayın.

Türkiye'de kulüp ve kurslar için durum nedir?

Kısa cevap: Gift Aid'in Türkiye'de doğrudan bir karşılığı yok.

Gelir Vergisi Kanunu'nun 89. maddesi, genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, belediyelere, köylere, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflara ve kamu yararına çalışan derneklere yapılan ve makbuzla belgelenen bağışların, bağışçının yıllık beyannamesinde beyan ettiği gelirin yüzde 5'ine kadar (kalkınmada öncelikli yörelerde yüzde 10'una kadar) indirilmesine izin verir. Aynı madde amatör spor dallarındaki sponsorluk harcamalarına ayrıca daha geniş bir indirim tanır. Yani para kulübe değil, beyanname veren bağışçıya geri döner, maaşı stopajla kesilen ve beyanname vermeyen bir veli için çoğu zaman pratik bir avantaj yoktur.

Dürüst olalım: mahalle kulüplerinin çoğu kamu yararına dernek statüsünde değildir, bu yüzden bu indirimden yararlanamaz. Oranlar ve kapsam değişebilir, kulübünüzün durumunu ve güncel metni bir mali müşavire sorun. Halktan bağış toplamanın ayrıca kendi kuralları vardır; bunu kulüp ve kurslar için para toplama kuralları rehberimizde anlattık. Bu yazının geri kalanı İngiltere'deki uygulamayı anlatır.

İngiltere'de hangi kulüp ve kurslar Gift Aid talep edebilir?

İki tür, yalnızca iki tür.

Vergi açısından HMRC'nin tanıdığı bir hayır kurumu (Charity Commission'a kaydolamayacak kadar küçük birçok hayır kurumu da buna dahildir) ve HMRC'ye CASC olarak kayıtlı bir topluluk amatör spor kulübü. Hayır kurumu olarak kayıtlı bir gençlik tiyatrosu bu şartı karşılar. CASC statüsündeki bir bowling kulübü de öyle. İkisine de sahip olmayan bir topluluk korosu karşılamaz, işletme olarak ders veren serbest bir eğitmen de.

Kulübünüz ikisi de değilse, bunu değiştirecek yer tüzüğünüzdür. HMRC sizi tanımadan önce hayır amaçları ya da CASC şartları tüzüğe yazılmış olmalıdır, ve HMRC'nin rehberi, tanınmadan önce yapılan bağışların sayılmadığını söyler. Tanınmak ve ardından Charities Online'a kaydolmak günler değil haftalar sürer, bu yüzden bağış kampanyasının ortasında değil, öncesinde başlayın.

Ne bağış sayılır, ne sayılmaz?

HMRC'nin ölçütünü söylemek kolay, tutturmak zor: para, İngiltere'de vergi ödeyen bir bireyin gönüllü hediyesi olmalı ve karşılığında hiçbir şey satın almamalıdır. Mal ya da hizmet bedelleri, şirket bağışları ve başkası adına yapılan bağışlar kapsam dışıdır.

Gift Aid beyan formunda ne yazmalı?

Bağışı talebe dönüştüren şey beyandır. Bağışçının tam adı ve ev adresi (en azından kapı numarası ya da ev adı ve posta kodu), kulübünüzün adı ve bağışçının Gift Aid talep edilmesini istediğine dair bir ifade gerekir. Ayrıca bağışçıya, o yıl tüm bağışları için talep edilen tutardan daha az Gelir Vergisi ve Sermaye Kazancı Vergisi öderse farkı kendisinin ödemesi gerektiği söylenmelidir. HMRC resmî bir form çıkarmaz, ama ayrıntılı Gift Aid rehberi uyarlayabileceğiniz örnek bir beyana yönlendirir.

Tek bir beyan tek bir bağışı ya da o bağışçının bundan sonraki tüm bağışlarını kapsayabilir. Yazılı, çevrim içi ya da kayda alınıp yazılı olarak teyit edilmek şartıyla sözlü olabilir.

Konuştuğumuz saymanlar genellikle şuna benzer bir şey söyler: "Talebi doldurmak bir akşam sürüyor. Formları üyelerden geri toplamak üç ay." Emeğin gerçek dağılımı budur, bu yüzden beyanı biri bağış yaptığı anda isteyin, sonradan peşine düşmeyin.

Küçük bağışlar için ek ödeme nasıl işler?

Gift Aid Küçük Bağışlar Programı (GASDS), hayır kurumu ya da CASC'ın 30 sterlin ve altındaki nakit ve temassız bağışlar için hiç beyan almadan yüzde 25 talep etmesine izin verir. 30 sterlinlik bir bağış 7,50 sterlin getirir. Temassız bağışlar, terminal kayıtlarını saklamanız şartıyla Nisan 2017'den beri sayılıyor.

Üç şartı var. Bir vergi yılında 8.000 sterlinlik küçük bağış ile olağan Gift Aid talep ettiğiniz bağışların on katından düşük olanı üzerinden talep edebilirsiniz; 500 sterlin beyanlı bağış alan bir kulüp, 5.000 sterline kadar kumbara parası için ek ödeme isteyebilir. Aynı vergi yılında olağan Gift Aid de talep etmelisiniz. Ve içinde bulunulan ya da bir önceki vergi yılında Gift Aid ya da küçük bağış talebi için ceza almışsanız programın dışında kalırsınız.

Asıl önerimizi bu son kural belirliyor: yalnızca banka ekstresinden beyana kadar izini sürebildiğiniz bağışları talep edin, şüpheli olanı dışarıda bırakın. 40 sterlin eksik talep etmek size 40 sterline mal olur. Özensiz bir talep için alınan ceza ise iki yıl boyunca ek ödemenin tamamına mal olabilir.

Gerçek bir kulüpte bu nasıl görünür?

Tamworth Young Players'ı düşünün: hayır kurumu olarak kayıtlı, 64 ailesi olan kurgusal bir çocuk tiyatro grubu. Yaz gösterisi 2.300 sterlinlik bilet satar, bu sayılmaz. Arada dolaşan kumbaralar, çoğu bozuk para ve 5 sterlinlik banknotlardan oluşan 1.410 sterlin toplar. Yıl boyunca 18 veli toplam 1.180 sterlinlik düzenli bağış başlatır ve başlatırken beyan imzalar.

1.180 sterlin üzerinden olağan Gift Aid talebi 295 sterlin eder. 1.180'in on katı 11.800 sterlindir, bu yüzden 8.000 sterlinlik sınır geçerlidir ve 1.410 sterlinlik kumbara parasının tamamı 352,50 sterlinlik ek ödemeye uygundur. Grup iki akşamlık evrak işi karşılığında 647,50 sterlin kazanır ve bunun bir kuruşu bile bağış yapanların cebinden çıkmaz.

Sayman hangi kayıtları tutmalı?

Bunları altı yıl saklayın. Gelecekteki bağışları da kapsayan bir beyan, bağışlar sürdükçe ve sonrasında altı yıl daha saklanır. Olağan Gift Aid, bağışın alındığı mali dönemin bitiminden itibaren dört yıl içinde talep edilebilir; daha önce hiç talepte bulunmamış bir kulüp geçmiş bağışları geri alabilir, ama yalnızca elinde geçerli beyanlar varsa. Küçük bağış taleplerinin süresi daha kısadır, iki yıl. Beyanlar ev adresi içerdiği için kişisel veridir ve bir grup sohbetinde değil, kişisel verilerin korunması düzenlemeleriniz altında durmalıdır.

Bitir nasıl yardımcı olur?

Bitir HMRC'ye talep göndermez. Talebin dayandığı izi tutar. Sayman her bağışı Ödeme widget'ında "kampanya, Gift Aid beyanlı" gibi bir notla kaydedebilir, havaleyle bağış yapan üyeler de dekontlarını ekleyerek sayman onayına bir bildirim gönderebilir. CSV dışa aktarımı vergi yılı için her ödemeye bir satır verir, bankayla karşılaştırmaya hazırdır. Saymanın adının yazılı olduğu tarihli bir görev talep son tarihini tutar, bir kanal gönderisi de neden beyan istediğinizi iki satırda anlatır.

Kulüplerin bağış ve Gift Aid hakkında sorduğu sorular

Türkiye'de Gift Aid gibi bir uygulama var mı?

Doğrudan karşılığı yok. Türkiye'de vergi avantajı kuruma değil bağışçıya gider: Gelir Vergisi Kanunu'nun 89. maddesi, kamu yararına çalışan derneklere ve vergi muafiyeti tanınmış vakıflara yapılan bağışların, makbuzla belgelenmek şartıyla, beyan edilen gelirin belli bir oranına kadar indirilmesine izin verir. Kulübünüzün bu statüde olup olmadığını ve güncel oranı mali müşavirinize sorun.

İngiltere'de bir spor kulübü Gift Aid talep edebilir mi?

Yalnızca HMRC'ye kayıtlı bir topluluk amatör spor kulübü (CASC) ya da HMRC'nin tanıdığı bir hayır kurumuysa. İkisi de değilse, yaptığı iş ne kadar değerli olursa olsun talep edemez. CASC, beyan veren İngiltere vergi mükelleflerinin gerçek bağışları üzerinden talep edebilir, ama aidat üzerinden asla.

Aidat üzerinden Gift Aid talep edilebilir mi?

CASC'ta hayır: HMRC, üyeler kulübün tesislerini kişisel olarak kullandığı için üyelik ödemelerinin hiçbir zaman sayılmadığını söyler. Hayır kurumunda ise yalnızca üyelik sadece üye olma hakkını (bülten, oy hakkı gibi) sağlıyor, tesis ya da hizmet kullanımı sağlamıyorsa. Haftalık ders ücreti bir hizmetin bedelidir ve sayılmaz.

Küçük Bağışlar Programı (GASDS) nedir?

Hayır kurumu ya da CASC'ın, 30 sterlin ve altındaki nakit ve temassız bağışlar için beyan formu olmadan yüzde 25 ek ödeme talep etmesine izin verir. Üst sınır, bir vergi yılında 8.000 sterlinlik bağış ya da olağan Gift Aid talep edilen bağışların on katı, hangisi düşükse odur. Aynı vergi yılında olağan Gift Aid de talep etmeniz gerekir.

Piyango ya da gösteri bileti Gift Aid kapsamına girer mi?

Hayır. Piyango bileti ödül kazanma şansı, gösteri bileti de giriş hakkı satın alır, ikisi de bağış değildir. HMRC, alıcıların ödemeden de katılabileceğini bilmeleri şartıyla, ayrı bir önerilen bağış üzerinden Gift Aid talebine izin verir.

Talebinizin dayandığı izi tutun

Her bağışı bir notla kaydedin, üyelerin havalelerini dekontlarıyla onaylayın ve yılı tek bir dosyada dışa aktarın.

Kulübünüzü Kurun