Kulüpler İçin Acil Durum Planı ve Defibrilatör: Üç Dakika Kuralı

British Heart Foundation'a göre Birleşik Krallık'ta hastane dışında kalbi duran her on kişiden biri bile hayatta kalamıyor ve kalp masajı ile defibrilasyon olmadan geçen her dakika şansı yüzde 10'a kadar düşürüyor. Bir kulüp ambulansın ne kadar uzakta olduğunu değiştiremez. Ama seans başlamadan kimin arayacağına, kimin göğse basacağına ve defibrilatöre kimin koşacağına karar verebilir.

Acil durum planı nedir, küçük bir kulübün buna ihtiyacı var mı?

Acil durum planı, biri yere yığıldığında, ağır yaralandığında ya da nefesi durduğunda ilk on dakikada ne olacağını anlatan tek bir sayfadır. Unvanları değil kişileri yazar. Tesisin açık adresini, ambulansın kullanacağı kapıyı ve en yakın defibrilatörün nerede durduğunu listeler.

Evet, küçük bir kulübün de ihtiyacı var. Belki büyük bir kulüpten daha çok, çünkü küçük kulübün yedek kulübesinde fizyoterapist, tribünde telsizli görevli yoktur.

Çoğu kulübün elinde bu planın parçaları zaten dağınık hâlde durur. Risk değerlendirmesinde ilk yardımdan söz edilir. Kulübün sorumlusu spor merkezinde "bir yerde" defibrilatör olduğunu bilir. Velilerin numaraları antrenörün kişisel telefonundadır. Karanlık bir salı akşamı saat 19.40'ta yürüyüş futbolu grubundaki 64 yaşında bir oyuncu en uzak sahada yere düştüğünde ve üç kişi birbirine bakakaldığında, bunların hiçbiri işe yaramaz.

Dakikalar neden cihazın kendisinden daha önemli?

NHS England'ın en ağır acil çağrılar (Kategori 1) için ortalama müdahale hedefi yedi dakikadır ve pek çok bölge bu hedefi tutturamaz. Kalp durmasında kalp çoğu zaman yalnızca bir şokla düzelebilecek düzensiz bir ritme girer. Kalp masajı, şok gelene kadar beyne bir miktar kan gitmesini sağlar. Yani sonucun büyük kısmını, ambulans ekibi gelmeden önce seansta zaten bulunan insanlar belirler.

British Heart Foundation'ın defibrilatör rehberi bu konuda açık konuşur: halka açık bir defibrilatörü herkes kullanabilir, cihaz sesli talimat verir ve şoka ihtiyacı olmayan birine şok vermez. Asıl engel nadiren beceridir. Asıl engel, birinin dolabın nerede olduğunu ve şifresinin ne olabileceğini çözmeye çalışırken kaybedilen dört dakikadır.

Defibrilatör nerede durmalı, ona kim bakmalı?

Tahmin etmeyin, ölçün. Seansın en uzak noktasında durun, kronometreyi başlatın, hızlı adımlarla cihaza yürüyün, dolabı açın ve geri dönün. Gidiş dönüş üç dakikayı geçiyorsa cihaz bina için doğru yerde olsa bile sizin kulübünüz için yanlış yerdedir.

Sonra üç şey yapın. Cihazı ulusal kayda ekleyin: İngiltere'de bu, acil çağrı operatörlerinin cihazı görüp arayanı ona yönlendirebildiği The Circuit ağıdır; bulunduğunuz yerde benzer bir kayıt varsa oraya kaydettirin. Her ay durum ışığını ve pedlerin son kullanma tarihini kontrol edip bunu kaydeden tek bir sorumlu belirleyin. Dolabın şifresini ya da şifrenin 112'den alınacağını planın üzerine yazın.

Tek sayfalık plana neler girer?

1. Tesis bilgileri. Açık adres, yoldan uzak bir saha için konum bilgisi ve ambulansın hangi kapıyı kullanacağı.
2. En yakın OED. Nerede olduğu, getirmenin ne kadar sürdüğü, dolabın nasıl açıldığı.
3. Her seans için dört görev. Arayan, kalp masajı yapan, koşucu, kapıdaki kişi. Sezonda bir kez değil, her seansın üzerinde isimleriyle.
4. Grubun geri kalanı. Diğer oyuncuları ya da çocukları kimin uzaklaştırıp yanlarında kalacağı.
5. Ekip için bilgiler. Acil durumda aranacak kişilerin ve sağlık notlarının nerede tutulduğu; hastayla giden kişi bunları ekibe iletebilsin.
6. Sonrası. Olayı aynı gün kimin yazacağı, aileye kimin haber vereceği, pedler yenilensin diye cihazın kullanıldığını kimin bildireceği ve gönüllülerin hâlini kimin soracağı.

Arayan kişi 112'yi hoparlörden aramalı ve hastanın yanında kalmalıdır. Operatörler telefonda kalp masajı talimatı verir ve göğse basan kişinin bunları duyması gerekir.

Her antrenör mü eğitilmeli, yoksa birkaç ilk yardımcı yeter mi?

Burada net bir taraf tutuyoruz: kimseyi derinlemesine eğitmeden önce herkesi kısaca eğitin. Üç günlük ilk yardım sertifikası olan tek bir kişiye güvenen kulüp, o kişinin tatilde olduğu akşam zor durumda kalır. Her antrenörün British Heart Foundation'ın ücretsiz 15 dakikalık RevivR kursunu ya da yerel eşdeğerini tamamladığı ve bir kulüp akşamında mankene en az bir kez bastığı bir kulüpte, her seansta kalp masajı yapabilecek biri vardır. Kapsamlı ilk yardım eğitiminin yaralanmalarda hâlâ yeri var. Kalp durmasında ise sertifika değil, sayı ve hız işe yarar.

Provanın önemi ikisinden de büyüktür. Konuştuğumuz antrenörler çoğu zaman şuna benzer bir şey söylüyor: "Planı hepimiz biliyorduk. Sonra süre tuttuk ve cihazın en uzak korta gelmesi beş dakika sürdü."

Gerçek bir kulüpte bu nasıl görünür?

Bolton'daki Ashworth Park Tenis Kulübü'nü düşünün: kurgusal ama tipik bir kulüp, 214 üye, altı kort ve haftada dört akşam çocuk antrenmanları. Defibrilatörü kulüp binasının mutfağında duruyordu. En uzaktaki 6 numaralı korttan yapılan ilk süreli prova 4 dakika 12 saniye sürdü, çünkü koşucu önce kilitli mutfak kapısını denedi.

Yönetim kurulu cihazı 3 ve 4 numaralı kortların arasındaki bir dış dolaba taşıdı, ulusal ağa kaydettirdi ve dolap şifresini bütün antrenörlere verdi. Artık her antrenman seansı, yoklamanın yanında dört isimli görevi de gösteriyor; bunları baş antrenör seansı oluştururken belirliyor. İkinci prova 1 dakika 38 saniye sürdü. Kulüp provayı her nisan ve ekimde, saatler değiştiğinde ve akşam seansları gün ışığından projektör ışığına geçtiğinde tekrarlıyor.

Bitir bunda nasıl yardımcı olur?

Bitir'de acil durum planı antrenörler kanalında sabitlenir; böylece kulüp binasındaki bir klasörde değil, her antrenörün telefonunda durur. Roller eğitimli ilk yardımcıları işaretler, yoklama da o akşam tesiste gerçekten kimlerin olduğunu gösterir; biri yere yığıldığında önemli olan tek liste budur. OED sorumlusu için aylık tarihli bir görev ped kontrolünün aksamasını önler ve olay, kaza ve olay kaydı rehberimizde anlatıldığı gibi aynı akşam üyenin kaydına girer. Plan, daha geniş seans risk değerlendirmenizin yanında durduğunda, risk değerlendirmesi nedenini, plan ise kimin yapacağını söyler.

İlgili okumalar: Kocaeli'deki bir hentbol kulübünün kafa darbelerini nasıl kayda geçirmeye başladığı ve Denizli'deki bir okçuluk kulübünün atış alanı güvenliğini nasıl yazıya döktüğü.